yeraltı-şehirleri-neden-yapıldı-2

Kapadokya Yeraltı Şehirleri Neden Yapıldı

Nevşehir iline bağlı ve Ürgüp’te yer alan Kapadokya Bölgesi ülkede eşi benzeri olmayan doğal güzelliklere ev sahipliği yapıyor. Bölgede bulunan peribacalarının ününü duymayan yoktur diye düşünüyorum. Her yıl hem yerli hem de yabancı binlerce turiste ev sahipliği yapan Kapadokya hem sanatsal hem de tarihsel bir miras niteliğinde.

yeraltı-şehirleri-neden-yapıldı-2

Dünya kültürel mirasları listesine de girmeyi başaran Kapadokya birkaç yılın değil binlerce yılın bir araya getirdiği güzelliklere sahip nadide bölgelerden. Bölgenin büyüsünü dış görünüşünden sadece peribacaları oluşturuyor gibi görünse de Kapadokya’nın güzellikleri sadece bununla da sınırlı değildir. Peribacaları yumuşak volkan tüflerinin zamanla akarsular ve rüzgârla aşınması sonucunda oluşmuş bir doğal güzelliklerdir. Bölgenin tamamının peribacaları ile donatılması bölgenin atmosferinde tamamen bir farklılık oluşturmuş ve insanları etkilemeye yetmiştir.

Peribacalarının o büyüleyici gösterişli dünyası her mevsim ve günün her saati farklı görünümlerin ortaya çıkmasını sağlıyor. Bu sayede her mevsimde giderseniz gidin sizleri büyülemeye yetiyor. Peribacaları ile ünlü olan Kapadokya’nın tabi ki tüm güzelliği peribacalarından oluşmuyor. Bölgede oldukça dikkat çeken ve çok sayıda bulunan kiliseleri de her yıl binlerce turisti ağırlayan yerler arasında. Hem tarihi hem de kültürel özellikleri yansıtan kiliseler ile Kapadokya bir miras cenneti diyebiliriz.

Kapadokya yeraltı şehirleri ise bölgenin yine en çok dikkat çeken özellikleri arasında. Yapısal olarak son derece ilgi çekici olan yeraltı şehirleri yıllar öncesinin kültür ve bilgi birikiminden ola çıkılarak oluşturulmuş bir yapısal düzen olduğundan dolayı her insanın dikkatini çekiyor. Her yıl binlerce insan sadece yeraltı şehirlerini görmek için Kapadokya’ya geliyor. Hem yapısal düzeni anlamak hem de yeraltı dünyasını yakından incelemek için her yeraltı şehri geziye açık olmasa da birçoğu turistlerin gezip görebilmesi için hazır durumda bekliyor.

kapadokya-yeraltı-şehri-1

Kapadokya tarih boyunca çok sık bir şekilde saldırılara uğramış. Bizans, Arap ve Roma saldırılarından kaçmaya çalışan Kapadokya halkı yer altı şehirlerini inşa etmişlerdir. Yüzlerce yeraltı şehri Kapadokya bölgesinde bulunuyor olup eşi benzeri olmayan bir yapıya sahiptir. Diğer turizm alanlarında ülkenin her yerinden aynı esintiler bulunabilirken Kapadokya’nın bu denli özgün bir tarihsel ve kültürel yapıya sahip olması bölgeyi daha fazla çekici kılan etmenler arasında.

Ksenephon’un ‘’Anabasis’’ adlı kitabında haklarındaki ilk söylenti geçmiş olup sayıları yaklaşık olarak 200 civarındadır. Tarihin ilk savaş muhabiri Ksenephon, yazdığı kitabında Kapadokya’da bulunan Kaymaklı ve Derinkuyu yeraltı şehirlerinde kaldığını anlatmıştır. Kayıtlara göre yeraltı şehirleri yaklaşık olarak 30 bin insanın barınması için elverişlidir. M.Ö 4. Yüzyıldan beri var olan yeraltı şehirleri Alman Martin Urban’a göre ise M.Ö 8. Yüzyıldan beri var olmakta. Yeraltı şehirlerinde Hititler’e ait olan birçok kalıntı yer alması ise yeraltı şehirlerinin tarihin büyük bir ölümüne şahitlik ettiklerinin de kanıtıdır.

Kapadokya’da sayısız bulunan yeraltı şehirlerine girdiğiniz andan itibaren kısa süreli bir şok yaşama ihtimaliniz oldukça yüksek. Hem yaşanan şokun etkisi hem de bir anda gelen bir hayranlık duygusuyla beraber yeraltı şehirlerini izlemeye doyamayacaksınız. Tabi her yapının olduğu gibi yeraltı şehirlerinin de yapılma sebepleri var. Yeraltı şehirleri neden yapıldı sorusuna en iyi cevapları sizler için hazırlamaya çalıştık.

Bölgenin binlerce yıl önce volkanik bir patlama sonucunda yavaş yavaş bu hali aldığı düşünülecek olursa kolaylıkla aşınıp şekil alabilen bir yapı içerisine yeraltı şehri yapılması da olağan bir durumdur. Tabi ki şekil alabilen bir yapı olması bu sürecin kolay olduğu anlamına gelmez. İçerisinde binlerce insanın sığınabildiği bu yapıların oluşumu son derece uzun ve zahmetli bir süreçten geçmiştir.

Geçmiş yıllarda olan saldırılara karşı hayatta kalma düşüncesi bu yeraltı şehirlerinin neden yapıldığının ilk ve en önemli nedenidir aslında. Çevrede bulunan materyalleri en iyi şekilde değerlendirme ve yaşama arzusu ile hayata tutunma düşüncesi insanların düşünerek yeni çözümler üretmesi için son derece elverişli ortamlar hazırlıyor. Volkan tüfünden oluşan ve kolay şekillendirebilen bu yapı da yeraltı şehirleri ile insanların kendilerini korumaları için son derece güzel bir çözüm haline geliyor.

Kapadokya evresinde yaşayan insanların sürekli toprakla bir uğraş halinde olması onları yeraltı şehirlerini yapmaya iten de bir durum ortaya çıkarmıştır. Tarih süresinde çok fazla savaşa tanıklık eden bu toprakların savunma için de kullanılmış olması yeraltı şehirlerinin önemini son derece arttırmıştır.

Kapadokya yeraltı şehirleri sadece savaş gibi insan hayatını tehdit eden durumlardan korunmak için yapıldı. Yüzlerce yeraltı şehri tarihin en kanlı dönemlerinde binlerce insanın hayatını kurtardı. Ancak yeraltı şehirleri hayvanlarda korunmak için yapıldı gibi yorumların asılsız olduğu söyleniyor. Savunma yapılan tek canlılar hayvanlar değil diğer insanlardı.

Yeraltı şehirlerinin ilk boyutunun ne amaçla yapıldığı bilinmiyor. Ancak her geçen zaman dilimi içerisinde biraz daha kazınıp şimdiki haline getirilmiş. Kapadokya bölgesinde yer alan her yeraltı şehrinin büyüklüğü ve kapasitesi aynı değil. Ancak bilindiği kadarıyla yaklaşık 30 bin kişi kapasiteli yeraltı şehirlerinin de olduğu düşünülecek olursa geçmiş zamanlarda savunma içgüdüsü ile yapılan bu yeraltı şehirlerinin ciddi anlamda insanlığa katkısı olduğu söylenebilir.

Geçmiş zamanlarda Hititlerin yeraltı şehirlerini kullanması ardından ise Anadolu’daki ilk Hristiyanların Arapların akınlarından sakınmak istemedi üzerine yeraltı şehirlerin birçok amaçla birçok millete eşlik etmiştir. Selçuklular ise yeraltı şehirleri kullanış amacı doğrultusunda buraları askeri üs olarak kullanmış.

Saldırı anında halkın geçici olarak da olsa sığınmasına elveren yeraltı şehirleri yörede yer alan her evle gizli bir bağlantı içermektedir.  Bölge halkı zaman zaman olası saldırılardan korunmak amacıyla odaların bir kısmını geçilmesi zor odalardan oluşturmuş ve yeraltı şehrinin bir takım yerlerine tuzaklar hazırlamıştır.

Dışarıdan açılmasına ihtimal verilmeden içeriden taş sürgülerle kitlenen kapılar eşliğinde birçok koridorda tuzaklar yer almaktadır. Oturma odaları, ahırları kiliseler ve hatta mezarlıklar bile yer alan bu bölgede havalandırma ve haberleşme sistemleri bile o zamanın şartlarına göre oldukça elverişli durumda yapılmış.

Yeraltı şehirlerinin her biri aynı büyüklükte olmadığından bir kısmına yeraltı şehri denilse de bir kısmına ise Kapadokya yeraltı köyü de denilmektedir. Şuan Kapadokya yöresinde turistlere açık olan birçok yeraltı şehri bulunuyor. Ancak ne yazık ki yeraltı şehirlerinin her biri ziyarete açık değil. Ancak Kaymaklı yeraltı şehri ve Özkonak yeraltı şehri gibi ünlü yapılar ziyarete açık bulunmaktadır.

Kapadokya yeraltı şehirleri gezerken büyüleneceğiniz yapıda güzelliklere sahip. Günlük hayatta alışık olduğumuz bina yapılarından son derece farklı bir yapıda olan yeraltı şehirleri gezdiğiniz her noktada sizleri hayrete düşürecek. İnsanların kendi emekleri ile yerin metrelerce altına inerek yaşamaları sonucunda havalandırma sistemleri ya da haberleşme sistemleri ile ilgili uyunan meraklarınız günümüzdeki sistemlere taş çıkartır şekilde oluşturulmuş. Şimdilerde sadece müze olarak kullanılan yeraltı şehirleri gezip bu yaşam alanlarını görmeniz için sizleri bekliyor.

Yorumlar

Your email address will not be published. Required fields are marked *